DATA: | KATEGORIA: rozwój osobisty | TAGI: , ,

Czym jest inteligencja emocjonalna?

Inteligencja emocjonalna to kompetencja umożliwiająca człowiekowi identyfikowanie i rozumienie własnych stanów emocjonalnych a także emocji innych ludzi. Odpowiednio wysoki poziom inteligencji emocjonalnej umożliwia wykorzystywanie emocji do radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami a także stanami emocjonalnymi innych osób.

Różni autorzy wymieniają odmienne kompetencje, które razem tworzą inteligencję emocjonalną. Daniel Goleman wyróżnia 6 czynników, które według niego się na nią składają:

  • Zdolność do rozumienia siebie
  • Zdolność do rozumienia własnych emocji
  • Zdolność do kierowania emocjami i kontrolowania ich
  • Zdolność do samomotywacji
  • Empatia
  • Umiejętności o charakterze społecznym

Jack Mayer i Peter Salovey dodają do tego trafne spostrzeganie emocji oraz wspomaganie myślenia za pomocą emocji. Reuven Bar-On wymienia takie składowe jak: inteligencja intrapersonalna, inteligencja interpersonalna, radzenie sobie ze stresem a także zdolność adaptacji i ogólny nastrój.

Według Golemana do inteligencji emocjonalnej zalicza się trzy główne grupy kompetencji:

  • Kompetencje psychologiczne, do których zaliczamy samoświadomość, odpowiednią samoocenę i zdolność do samokontroli;
  • Kompetencje społeczne a wśród nich empatia, asertywność, zdolność do perswazji, zdolności przywódcze, zdolność do współpracy;
  • Kompetencje do działania – do nich zalicza się: motywacja, zaangażowanie, zdolność do przystosowywania się do warunków i wymagań otoczenia, sumienność.

Jak ją zaobserwować?

Inteligencja emocjonalna wywiera wpływ na sposób, w jaki zachowujemy się na co dzień w życiu prywatnym i zawodowym – na nasze zachowanie w kontaktach z innymi ludźmi z pracy i w bliskich relacjach a także na sposób naszej pracy i decyzje, jakie podejmujemy. Nie ulega wątpliwości, że wysokie kompetencje w zakresie różnych aspektów inteligencji emocjonalnej ułatwiają i usprawniają funkcjonowanie. Często jednak trudno ocenić, które z nich w naszym przypadku mają się lepiej, a które gorzej.

Specjaliści korzystają z testów psychologicznych. Wśród nich można zaliczyć Multifactor Emotional Intelligence Scale (MEIS), Mayer-Salovey-Caruso Emotional Intelligence Test (MSCEIT) czy polskojęzyczny Test Inteligencji Emocjonalnej (TIE).

Osoby niekorzystające z porad psychologa mogą być zainteresowane uproszczonym, lecz ciekawym opisem Dr Travisa Bradberry, który określa, po czym rozpoznać osoby o wysokiej inteligencji emocjonalnej.

  • Według niego osoby te charakteryzują się m. in. dużym optymizmem. Jest to spowodowane faktem, że potrafią pogodzić się ze sprawami, na które nie mają wpływu, a to pozwala im skupić się na tym, co ważne i warte działania. Nie zamartwiają się negatywnymi myślami i rozpamiętywaniem przeszłości.
  • Jednocześnie osoby te wyróżnia dobra umiejętność zauważania i trafnego nazywania emocji a także radzenia sobie ze złością i żalem do innych osób – nie potrzebują zapominać o kłótni lub trudnym wydarzeniu, jednak są w stanie wybaczyć krzywdy. Warto także dodać, że jednocześnie osoby takie trudniej jest obrazić lub zasmucić.
  • Osoby o wysokiej inteligencji emocjonalnej przeważnie są także bardziej asertywne i potrafią stawiać granice. Jednocześnie zachowują przy tym miejsce na empatię i drugiego człowieka. Są ciekawe innych ludzi – chętnie wchodzą w interakcje i dobrze rozumieją innych.

Czy da się rozwijać inteligencję emocjonalną?

Niski poziom inteligencji emocjonalnej może powodować różne trudności na wielu płaszczyznach życia, niezależnie od tego, kim jesteśmy i czym się zajmujemy. Trzeba jednak zaznaczyć, że nie jest to cecha, która pozostaje niezmienna przez całe nasze życie. Dla jednych może okazać się to łatwiejsze, dla innych może wymagać więcej wysiłku, jednak kompetencje wchodzące w jej skład można rozwijać. Często ten proces odbywa poza naszą świadomością i nawet nie zwracamy na to uwagi – doświadczając różnych sytuacji w życiu, wchodząc w kontakt z innymi ludźmi i przechodząc przez codzienne wyzwania uczymy się siebie i innych, także w na płaszczyźnie świata emocji. Jeśli jednak chcemy wspomóc nasz rozwój, warto sięgnąć po psychologiczną lekturę poruszającą zagadnienia kompetencji związanych z emocjami i funkcjonowaniem społecznym. Najszybszą drogą jest natomiast współpraca z odpowiednim specjalistą – może to być coach, trener lub psycholog. Taka osoba skonsultuje z nami nasze cele oraz zaproponuje najlepszą, indywidualną ścieżkę rozwoju.

W naszym ośrodku specjaliści świadczą usługi konsultacyjne oraz terapeutyczno-rozwojowe:

COACHING: https://www.terapiapoznan.pl/coaching-indywidualny/

KONSULTACJA: https://www.terapiapoznan.pl/konsultacje-psychologiczne/

Agata Przybylska – absolwentka psychologii na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza, studentka dietetyki w Akademii Wychowania Fizycznego im. E. Piaseckiego.

Główne zainteresowania: psychologia kliniczna, psychodietetyka, psychologia osiągania celów, zaburzenia odżywiania.

Literatura:

  • Daniel Goleman, Inteligencja emocjonalna w praktyce, Media Rodzina, Poznań 1997 ​
  • Marcin Krokowski, Piotr Rydzewski, Inteligencja emocjonalna, Imperia SC, Łódź 2004
  • Rozmowa Agnieszki Chrzanowskiej z Geraldem Matthews. „Magazyn Psychologiczny Charaktery”. 1 (144), styczeń 2009.