DATA: | KATEGORIA: zdrowie

Pomimo zakończenia sezonu jesienno-zimowego, w ostatnim czasie większość z nas musiała ograniczyć przebywanie na powietrzu i cieszenie się z pogody. Stres, brak aktywności fizycznej oraz ograniczenie kontaktów z innymi może przyczyniać się do pogorszenia naszego samopoczucia i ogólnej kondycji psychicznej. Może także zaostrzać objawy występujących już zaburzeń. Tymczasem liczne dane wskazują na dobroczynny wpływ obcowania z naturą na nasz stan psychiczny.

Łączność z naturą

Łączność z naturą (ang. nature connection) jest pojęciem wykorzystywanym od czasu do czasu w psychologii. Konstrukt ten oznacza realizację naszego miejsca w świecie przyrody, ale także sposób, w jaki reagują na nią nasze emocje, jakie mamy na jej temat przekonania, postawy oraz jak się względem niej zachowujemy. Badania (Gordon, Shonin, Richardson, 2018) pokazują, że więź człowieka z naturą jest dla niego źródłem wielu korzyści, takich jak:

  • poprawa ogólnego samopoczucia oraz codziennego funkcjonowania
  • zdolność do czerpania większej satysfakcji z życia
  • obniżenie lęku
  • poprawa witalności 
  • rozwój kreatywności 
  • zwiększenie skłonności do zachowań prospołecznych oraz proprzyrodniczych

To działa!

Jeden z badaczy związków człowieka z naturą, dr Miles Richardson, sformułował interwencje, których stosowanie ma na celu wzrost tzw. nature connection. Jedna jedną z nich jest ćwiczenie polegające na obserwacji przyrody i dostrzeganiu w niej dobrych rzeczy. Badanie nad tak prostym zadaniem wykonywanym przez każdego dnia przez tydzień wykazało, że czynność ta przyczyniła się do poprawy zdrowia psychicznego osób badanych (Richardson, Sheffield, 2017).

Jakimi ścieżkami łączymy się z naturą

W literaturze można znaleźć także opracowane przez badaczy ścieżki, mające doprowadzać do umacniania więzi z przyrodą. Stanowią one aspekty naszego doświadczenia i zachowania, za pomocą których możemy zacieśniać naszą więź z przyrodą, a tym samym czerpać z jej dobroczynnego wpływu na nasze samopoczucie.

Wśród nich wymienia się: kontakt, znaczenie, piękno, emocje oraz współczucie. Oto kilka słów na ich temat:

  • Kontakt – oznacza obcowanie z przyrodą poprzez doświadczanie jej swoimi zmysłami – na przykład obserwację krajobrazu, wdychanie zapachu drzew czy wsłuchanie się w śpiew ptaków.
  • Znaczenie – jest to ścieżka związana z zakorzenieniem przyrodu w języku i kulturze. Polega ona na wykorzystywaniu przyrody i związaną z niej symboliki językowej do przedstawiania myśli i znaczeń.
  • Piękno – określa ścieżkę polegającą na skoncentrowaniu uwagi na walorach estetycznych natury – docenianie jej piękna a także wyrażanie go na przykład poprzez tworzenie dzieł artystycznych.
  • Emocje – określają afektywną relację z przyrodą oraz emocje, które wywołuje w człowieku bezpośrednie obcowanie z nią
  • Współczucie – jest to oparta o pewien obszar wiedzy postawa odpowiedzialności za świat przyrody. Związana jest z moralnym i etycznym poczuciem obowiązku do troszczenia się o naturę.

Znaczenie uważności 

Zdaje się, że nie bez przyczyny, w kontekście czerpania korzyści z kontaktu z naturą wskazuje się także na znaczenie praktykowania uważności. Wygląda na to, że obie te praktyki zazębiają się i wzajemnie uzupełniają. Umiejętność bycia “tu i teraz” – oderwanie się od zbędnych myśli i koncentracja na bieżącym doświadczeniu zdaje się być fundamentem skutecznej kontemplacji natury, jednocześnie otoczenie przyrody może być sprzyjającym środowiskiem do praktykowania oraz treningu metod Mindfulness. 

Więcej o uważności napisaliśmy w naszym listopadowym artykule “Mindfulness – dlaczego warto być uważnym”. Jest on dostępny pod linkiem:

https://www.terapiapoznan.pl/mindfulness-dlaczego-warto-byc-uwaznym/

Autor: Agata Przybylska – psycholog, psychodietetyk.

Agata Przybylska – absolwentka psychologii na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza, studentka dietetyki w Akademii Wychowania Fizycznego im. E. Piaseckiego.

Główne zainteresowania: psychologia kliniczna, psychodietetyka, psychologia osiągania celów, zaburzenia odżywiania.

Literatura:

  • Van Gordon, W., Shonin, E. & Richardson, M. Mindfulness and Nature. Mindfulness 9, 1655–1658 (2018).
  • Pritchard A., Richardson M., Sheffield D., McEwan K., The Relationship Between Nature Connectedness and Eudaimonic Well-Being: A Meta-analysis., Journal of Happiness Studies volume 21. (2020).