Witamy na stronie www.terapiapoznan.pl

O dziecięcej seksualności

Dominik Czajeczny.

Konfrontacja z dziecięcą seksualnością najczęściej wywołuje u dorosłych lęk i zażenowanie. Kulturowe tabu wokół seksualności zakazuje podejmowania tego tematu.

Społeczeństwo nieufnie podchodzi do osób, które publicznie komentują dziecięce zachowania seksualne. Osoby takie mogą być postrzegane jako zaburzone, a nawet jako potencjalni sprawcy wykorzystań seksualnych. Najczęstszymi reakcjami na pytania dzieci odnośnie rozwoju płciowego, reprodukcji, różnic płciowych, a także na normatywne zachowania(np. dziecięcy autoerotyzm) są: wyśmiewanie, bagatelizowanie, unikanie, lub karanie. Wynika to z błędnego przekonania, że seksualność jest właściwa tylko osobom dorosłym, a zaczyna rozwijać się dopiero w okresie dojrzewania. Dzieci, według tego poglądu, są istotami aseksualnymi. Z tego założenia wywodzi się także przekonanie, że aby wspierać ich rozwój, dzieci muszą być izolowane od wszelkich bodźców seksualnych, które są uznawane za demoralizujące, a nawet mogące uczynić dziecko podatnym na wykorzystanie.

Współczesne koncepcje rozwojowe uznają jednak, że seksualność rozwija się przez całe życie. Także w dzieciństwie. Kształtuje się w interakcji z innymi funkcjami psychicznymi, poznawczymi, a także z rozwojem społecznym i nie jest spośród nich w sposób szczególny Dziecięca seksualność nie jest tym samym, co dojrzała seksualność genitalna. W każdej fazie rozwojowej przejawy i funkcje seksualności są nieco inne. Niektóre zachowania, jakie u dorosłych uznawane są za zaburzone (np. publiczna masturbacja, ekshibicjonizm), w pewnej fazie dzieciństwa mogą być zupełnie rozwojowe. To zrozumiałe, że bez znajomości norm rozwoju seksualnego i typowych zachowań pojawiających się na danym etapie, dorośli obserwujący takie zachowania u swoich dzieci odczuwają lęk i obawiają się, że z ich dzieckiem dzieje się coś niewłaściwego. Brak rzetelnej wiedzy, oraz przekonania i mity przejęte w toku własnego rozwoju, prowadzą często do błędnej interpretacji zachowań dziecka i nieadekwatnej interwencji wychowawczej. Do najczęściej pojawiających się w gabinetach seksuologów pytań, należą pytania o dziecięce zachowania autoerotyczne.

    Ekspresje seksualne dzieci można podzielić na cztery grupy. Są to:
  • Zachowania autoerotyczne(masturbacyjne), polegające na stymulacji własnych obszarów erogennych w celu wywołania przyjemnych doznań. Występują dość powszechnie. U młodszych dzieci mogą być realizowane bez względu na towarzystwo innych osób. W raz z przyswajaniem norm społecznych, zachowania te coraz częściej realizowane są w ukryciu. Rozwojowa masturbacja dziecięca zanika w okresie wczesnoszkolnym, kiedy dziecko zostaje zaangażowane w nowe czynności i wyzwania, by pojawić się na nowo wraz z wejściem w okres dojrzewania.
  • Zachowania orientacyjne. Do tej grupy należą wszelkie zachowania mające na celu zdobycie informacji na temat różnic anatomicznych płci i ich funkcji. Chęć poznania może przejawiać się wzajemnym prezentowaniem sobie przez dzieci narządów płciowych(ekshibicjonizm dziecięcy), próbami podglądania innych podczas kąpieli, czy korzystania z łazienki, a także licznymi pytaniami kierowanymi w stronę osób, które dzieci uznają za kompetentne.
  • Zachowania interakcyjne(zabawy seksualne). Zabawy umożliwiają eksplorowanie seksualności i zaspokajanie ciekawości w kontakcie z rówieśnikiem. Zabawy te często naśladują zachowania zaobserwowane u dorosłych. Może to być np. zabawa w lekarza i pacjenta, czy zabawa w męża i żonę. Odgrywane zachowania nie muszę mieć w świecie dorosłych bezpośredniego związku z seksualnością. Ich istotą jest stworzenie okazji do kontaktu z innym dzieckiem.
  • Zachowania twórcze. Ta grupa obejmuje wykonywanie rysunków, prac plastycznych, układanie i powtarzanie rymowanek, piosenek, czy opowiadań o treści seksualnej. Ich funkcją jest ekspresja treści seksualnych w bezpieczny, pośredni sposób.

Kulturowy zakaz podejmowania tematu dziecięcej seksualności utrudnia walkę z licznymi mitami, które jej dotyczą. W większości wypadków są one przejmowane od rodziców w trakcie wychowania i przekazywane kolejnym pokoleniom, niekoniecznie w sposób świadomy. Unikanie tematu, zniechęcanie dzieci do zadawania pytań, reagowanie wstydem, czy też zakazami, jest w potocznym ujęciu próbą ochrony dziecka i jego rozwoju. Takie postępowanie przekazuje jednak negatywną postawę wobec seksualności, jako czegoś niewłaściwego, nieprzyzwoitego, nie wartego zainteresowania i jest w istocie nieświadomą próbą zahamowania jej rozwoju.

Zaakceptowanie i adekwatne wspieranie rozwoju seksualnego dziecka nie jest łatwym zadaniem. Wymaga bowiem od dorosłych nie tylko wiedzy, ale także akceptacji i wglądu we własną seksualność, oraz krytycznej refleksji nad własnym wychowaniem i utrwalonymi przekonaniami. Rozwój dziecięcej seksualności nie powinien być bagatelizowany. Kompetencje, które kształtują się w tym okresie, stanowią podstawę przyszłej tożsamości, zdolności do budowania zdrowej relacji intymnej, oraz adekwatnego wyrażania swoich potrzeb i realizowania ich z uwzględnieniem potrzeb drugiej osoby.

ZespółPomarańczowe Ja tworzą

utytułowani psycholodzy, psychoterapeuci, pedagodzy, trenerzy

Czytaj dalej

Wiedzai umiejętności na najwyższym poziomie

pracę poddajemy ciągłej, niezależnej superwizji/kontroli.

Czytaj dalej

Etykazawodu psychologa

kierujemy się zasadami Kodeksu Etyczno - Zawodowego Psychologa.

Czytaj dalej
web
stats