Witamy na stronie www.terapiapoznan.pl

Skazani na samotność

Dominik Czajeczny.

Samotność najczęściej kojarzona jest z negatywnym stanem, który ma znaczący wpływ na obniżenie subiektywnego poczucia jakości życia.

Samotność może jednak być też pozytywnym doświadczeniem, dającym przestrzeń do refleksji i umożliwiającym rozwój osobisty.

Samotność najczęściej kojarzona jest z negatywnym stanem, który ma znaczący wpływ na obniżenie subiektywnego poczucia jakości życia. Samotność może jednak być też pozytywnym doświadczeniem, dającym przestrzeń do refleksji i umożliwiającym rozwój osobisty.

Socjolog Jan Szczepański zaproponował rozróżnienie terminów samotność i osamotnienie. Według niego, samotność jest brakiem kontaktu z innymi ludźmi, przy jednoczesnym pozostawaniu w kontakcie z samym sobą, ze swoim światem wewnętrznym. Osoba może wybrać samotność dobrowolnie i czuć się z nią dobrze.

Kiedy jednak samotność nie jest świadomym wyborem, lub kiedy trwa zbyt długo, może przerodzić się w stan osamotnienia, który wiąże się z zerwaniem kontaktu z innymi oraz ze sobą. Osamotnienie powoduje poczucie dyskomfortu psychicznego i ogranicza rozwój.

Ludzie różnią się stopniem tolerancji samotności. Osoby, które charakteryzuje poczucie bezradności, lęk, niskie poczucie własnej wartości, koncentracja na własnej osobie i bierna postawa częściej odczuwają jej negatywne konsekwencje. Z kolei osoby aktywne, nastawione na rozwój i samorealizację, oraz znajdujące przyjemność w wyzwaniach, radzą sobie z samotnością w większym stopniu i w pewien sposób potrafią z niej korzystać.

Psycholodzy szukają także uwarunkować samotności i osamotnienia we wczesnych doświadczeniach związanych z formowaniem się relacji. W tzw. teorii przywiązania, za prototyp późniejszych relacji społecznych uznaje się relację noworodka z matką. Jeśli matka adekwatnie reaguje na potrzeby dziecka, rozwija ono poczucie bezpieczeństwa, stabilności i przewidywalności w świecie, a także zaufania do opiekuna. Taki model przywiązania nazywa się przywiązaniem bezpiecznym. Tworzy on odpowiednią bazę do rozwoju emocjonalnego.

W sytuacji, kiedy dziecko doświadcza niedostępności opiekuna i jego niewrażliwości na potrzeby (zarówno psychiczne jak i fizjologiczne), najprawdopodobniej ukształtuje się model lękowo­unikający. Dziecko nie ma wtedy poczucia bezpieczeństwa i zaufania do opiekuna.

W obawie przed odrzuceniem unika kontaktu z matką. Trzecim modelem przywiązania jest przywiązanie lękowo­ambiwalentne, które kształtuje się w sytuacji niepewności co do dostępności opiekuna. Wiąże się z podwyższonym poziomem nieufności i czujności, oraz lękiem przed porzuceniem.

Te wewnętrzne wzorce relacji przejawiają się w dalszych etapach życia. Mają wpływ na umiejętności nawiązywania i podtrzymywania relacji, a także na funkcjonowanie osoby w związkach. Badania wskazują, że osoby, które oceniły swoje więzi z matką (i w nieco mniejszym stopniu z ojcem) w dzieciństwie i okresie dorastania jako słabe, miały większe trudności w relacjach z innymi i częściej doświadczały poczucia osamotnienia. Warto jednak podkreślić, że wewnętrzne wzorce przywiązania nie determinują w pełni kształtowania się późniejszych relacji. Wzorce te mogą ulegać zmianie pod wpływem nowych doświadczeń, zwłaszcza w okresie dojrzewania i wczesnej dorosłości.

Nawiązanie bliskiej, satysfakcjonującej relacji, w której między osobami istnieje duży poziom zaufania, może mieć znaczenie terapeutyczne i pomóc w modyfikacji wzorca przywiązania.

Rodzaj przywiązania, jaki wytworzył się w dzieciństwie, jest istotnym czynnikiem wpływającym na funkcjonowanie społeczne w późniejszych okresach życia. Jednocześnie należy pamiętać, że przywiązanie jest tylko jednym z wielu czynników, jakie mają wpływ na funkcjonowanie osoby w dorosłości, a także, że może ono zmieniać się w trakcie życia pod wpływem naszych doświadczeń. Osoba, która ma poczucie słabej więzi z rodzicami nie jest skazana na osamotnienie. W zmianie sposobu funkcjonowania w relacjach pomaga też psychoterapia.

Źródła: Sendyk, M. (2011). Osamotnienie jako konsekwencja zaburzeń więzi emocjonalnych w rodzinie. Wychowanie w rodzinie. 4, 139­150

ZespółPomarańczowe Ja tworzą

utytułowani psycholodzy, psychoterapeuci, pedagodzy, trenerzy

Czytaj dalej

Wiedzai umiejętności na najwyższym poziomie

pracę poddajemy ciągłej, niezależnej superwizji/kontroli.

Czytaj dalej

Etykazawodu psychologa

kierujemy się zasadami Kodeksu Etyczno - Zawodowego Psychologa.

Czytaj dalej
web
stats